Một học sinh có thể là người có hành vi nạt, là nạn nhân của bắt nạt hoặc cả hai. doạ học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra tổn thương về mặt thể chất, tinh thần và từng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trẻ trai và 4 triệu trẻ gái có hệ trọng trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của bắt nạt mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học sinh từ 12 - 18 tuổi bị nạt tại trường học, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, thọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học sinh bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có khuynh hướng giảm về tỉ lệ bị bắt nạt và có hành vi ăn hiếp người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị doạ vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo bẩm của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị đe trong 6 tháng qua dao động trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, doạ tinh thần và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị bắt nạt ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học sinh bị doạ như hăm dọa, đánh đập được san sớt phổ biến trên các trang mạng tầng lớp. Hành vi đe trong độ tuổi đi học can dự đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và xu hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát xúc cảm kém, có nguy cơ tự tận tiềm ẩn.
Có mối can dự giữa học sinh bị bắt nạt với các nguyên tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học trò
- Gia đình: nghề, học thức, tình trạng hôn nhân của ba má, kinh tế gia đình, học sinh sống chung với ai, mức độ quan tâm của gia đình, chừng độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và chừng độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tệ bạc xã hội.
- Nhà trường: mối quan hệ với bố, học trò sống cô lập và chứng kiến ăn hiếp tại trường học.
Theo một nghiên cứu trên 248 học trò trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị ăn hiếp là 37,9%. Những yếu tố can dự đến bị nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tối dạ tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến bắt nạt trong trường và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nguyên tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần lớn học trò nhận được sự quan tâm từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan hoài và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan tâm. Trong 12 tháng qua, phần lớn học trò không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học sinh trả lời đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học sinh bị la mắng, đánh đập với chừng độ thẳng thớm. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với chừng độ đôi khi là 43,1% và thẳng tuột là 8,9%. Một phần nhỏ học trò sống trong khu vực có các tệ lậu tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học sinh lớp 6.học sinh có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị đe cao hơn so với học sinh có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, thuộc lòng được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là doạ, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học trò ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự thuộc của bạn bè và cho rằng đó là hành vi doạ đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè thuộc lòng gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức nạt. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có lẽ nên chi mà những học trò sống ở nơi liền xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị ăn hiếp hơn. Bên cạnh đó, với những học sinh có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách ứng xử của các em chưa hợp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của doạ trong trường học.
Mặc dù mối liên tưởng giữa học sinh bị ăn hiếp với các yếu tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan tâm nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng tía đối xử không công bằng có thể nảy sự ghen tị, dẫn đến những ứng xử không ăn nhập giữa các học sinh với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc thụ động đến nhận thức của học trò, nên việc chọn lựa hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét