Một học trò có thể là người có hành vi doạ, là nạn nhân của bắt nạt hoặc cả hai. đe học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, ý thức và xã hội, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có liên quan trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của đe mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học sinh từ 12 - 18 tuổi bị doạ tại dài, trong đó 18% học trò bị xúc phạm, chọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học trò bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có thiên hướng giảm về tỉ lệ bị nạt và có hành vi ăn hiếp người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị bắt nạt vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo mỏng của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học trò 12 đến 17 tuổi bị ăn hiếp trong 6 tháng qua ngả nghiêng trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức đe thể chất, nạt ý thức và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị đe ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học sinh bị nạt như hăm dọa, đánh đập được chia sẻ phổ biến trên các trang mạng từng lớp. Hành vi đe trong độ tuổi đi học liên tưởng đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và khuynh hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát xúc cảm kém, có nguy cơ tự sát tiềm tàng.
Có mối liên tưởng giữa học trò bị ăn hiếp với các yếu tố:
- Đặc điểm cá nhân: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học trò
- Gia đình: nghề nghiệp, học vấn, tình trạng hôn nhân của bác mẹ, kinh tế gia đình, học sinh sống chung với ai, chừng độ quan hoài của gia đình, chừng độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và mức độ bị người thân la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: mức độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tồi tệ tầng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với ba, học trò sống cô lập và chứng kiến ăn hiếp tại dài.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học sinh bị ăn hiếp là 37,9%. Những nguyên tố can hệ đến bị bắt nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tối. < sáng dạ tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến ăn hiếp trong trường học và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nguyên tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần lớn học sinh nhận được sự quan tâm từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, phần đông học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học trò đáp đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học sinh bị la mắng, đánh đập với mức độ thẳng thớm. Hơn 50% học sinh sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với chừng độ đôi khi là 43,1% và liền tù tù là 8,9%. Một phần nhỏ học trò sống trong khu vực có các tối. < sáng dạ tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học trò lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học trò có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị đe cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, thọc được thực hành một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là doạ, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học sinh ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự trêu chòng của bạn bè và cho rằng đó là hành vi ăn hiếp đối với mình.
Những học trò có học lực kém thường bị bạn bè xọc gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức bắt nạt. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có lẽ nên chi mà những học trò sống ở nơi liền xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị nạt hơn. Bên cạnh đó, với những học trò có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa hợp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của ăn hiếp trong dài.
Mặc dù mối liên hệ giữa học trò bị doạ với các nguyên tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan hoài nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng giáo viên đối xử không công bằng có thể nảy sự ganh ghẻ, dẫn đến những ứng xử không phù hợp giữa các học sinh với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc bị động đến nhận thức của học sinh, vì thế việc tuyển lựa hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
